Клінічна кореляція реактивних білків гострої фази та вітаміну D у пацієнтів з коронавірусною хворобою в північно-східній частині Індії

COVID-19 асоціюється з попередніми супутніми захворюваннями та недостатністю або дефіцитом вітаміну D як факторами ризику. Біомаркери запалення, такі як реагенти гострої фази, широко використовуються для моніторингу лікування та результатів захворювання. Проспективне обсерваційне дослідження було проведено з метою аналізу клінічного зв’язку тяжкості перебігу COVID-19 з рівнями вітаміну D, феритину, лактатдегідрогенази, С-реактивного білка та D-димеру у 100 пацієнтів з COVID-19 у зональній лікарні в Тезпурі, штат Ассам, Індія, у 2021 році. Усі відповідні дані, включаючи вік, стать та супутні захворювання, були отримані з медичних карт пацієнтів та результатів лабораторних аналізів. Зразки сироватки крові на вміст вітаміну D та реагентів гострої фази відбиралися у відділеннях COVID протягом 24 годин після госпіталізації. У поточному дослідженні спостерігалася поширеність дефіциту вітаміну D у 71 % із середнім значенням ±2 SD вітаміну D 16,6 ± 6,9 нг/мл у групі 1 та 17,1 ± 7,4 нг/мл у групі 2. Достовірної кореляції між COVID-19 та дефіцитом вітаміну D не спостерігалося (p=0,8107). Рівень С-реактивного білка в сироватці крові суттєво відрізнявся між групою 1 (24,46±34,4 мг/дл) та групою 2 (38,5±32,5 мг/дл) і був достовірно пов’язаний з тяжкістю захворювання (p = 0,0397). Рівні феритину, ЛДГ та D-димеру також були достовірно підвищеними у групі 2 порівняно з групою 1 (p < 0,05). Таким чином, можна зробити висновок, що низький рівень вітаміну D не прогнозує тяжкість та наслідки COVID-19. Рівні С-реактивного білка, феритину, лактатдегідрогенази та D-димеру суттєво пов’язані та підвищені у пацієнтів з середньотяжким та тяжким перебігом COVID-19.

COVID-19; спостережне; С-реактивний білок; запалення; асоціація

https://doi.org/10.61751/ijmmr/2.2024.39

[1] Zhu N, Zhang D, Wang W, Li X, Yang B, Song J, et al. A novel coronavirus from patients with pneumonia in China, 2019. New Engl J Med. 2020;382(8):727–33. DOI: 10.1056/NEJMoa2001017

[2] Coronavirus disease (COVID-19) pandemic [Internet]. [cited 2024 June 8]. Available from: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019

[3] Singh S, Nimavat N, Kumar Singh A, Ahmad S, Sinha N. Prevalence of low level of vitamin D among COVID-19 patients and associated risk factors in India – a hospital-based study. Int J Gen Med. 2021;14:2523–31. DOI: 10.2147/IJGM.S309003

[4] Meltzer DO, Best TJ, Zhang H, Vokes T, Arora V, Solway J. Association of vitamin D status and other clinical characteristics with COVID-19 test results. JAMA Netw Open. 2020;3(9):e2019722. DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2020.19722

[5] Sobczak M, Pawliczak R. Effect of vitamin D3 supplementation on severe COVID-19: A meta-analysis of randomized clinical trials. Nutrients. 2024;16(10):1402. DOI: 10.3390/nu16101402

[6] Sanamandra P, Gada JV, Misra S, Barasara SA, Varthakavi PK, Bhagwat NM. Correlation between serum vitamin D3 levels and severity of COVID-19: Experience from a COVID-19-dedicated tertiary care hospital from Western India. Indian J Endocrinol Metab. 2023;27(2):170–6. DOI: 10.4103/ijem.ijem_383_22

[7] Butler-Laporte G, Nakanishi T, Mooser V, Morrison DR, Abdullah T, Adeleye O, et al. Vitamin D and COVID-19 susceptibility and severity in the COVID-19 Host Genetics Initiative: A Mendelian randomization study. PLoS Med. 2021;18(6):e1003605. DOI: 10.1371/journal.pmed.1003605

[8] Yastremska S, Krehkovska-Lepiavko O, Lokay B, Bushtynska O, Danchak S. The influence of chronic diseases on the manifestation of COVID-19 infection. Bull Med Biol Res. 2021;3(1):126–32. DOI: 10.11603/bmbr.2706-6290.2021.1.12098

[9] Zhang JJ, Dong X, Cao YY, Yuan YD, Yang YB, Yan YQ, et al. Clinical characteristics of 140 patients infected with SARS-CoV-2 in Wuhan, China. Allergy. 2020;75(7):1730–41. DOI: 10.1111/all.14238

[10] Lin Z, Long F, Yang Y, Chen X, Xu L, Yang M. Serum ferritin as an independent risk factor for severity in COVID-19 patients. J Infect. 2020;81(4):647–79. DOI: 10.1016/j.jinf.2020.06.053

[11] Zeng F, Huang Y, Guo Y, Yin M, Chen X, Xiao L, et al. Association of inflammatory markers with the severity of COVID-19: A meta-analysis. Int J Infect Dis. 2020;96:467–74. DOI: 10.1016/j.ijid.2020.05.055

[12] Luo HC, You CY, Lu SW, Fu YQ. Characteristics of coagulation alteration in patients with COVID-19. Ann Hematol. 2021;100(1):45–52. DOI: 10.1007/s00277-020-04305-x

[13] The World Medical Association. Declaration of Helsinki: Ethical Principles for Medical Research Involving Human Subjects [Internet]. [cited 2024 June 8]. Available from: https://www.wma.net/what-we-do/medical-ethics/declaration-of-helsinki/

[14] Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y, et al. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet. 2020;395(10223):497–506. DOI: 10.1016/S0140-6736(20)30183-5

[15] Chen N, Zhou M, Dong X, Qu J, Gong F, Han Y, et al. Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: A descriptive study. Lancet. 2020;395(10223):507–13. DOI: 10.1016/S0140-6736(20)30211-7

[16] Hoffmann M, Kleine-Weber H, Schroeder S, Krüger N, Herrler T, Erichsen S, et al. SARS-CoV-2 cell entry depends on ACE2 and TMPRSS2 and is blocked by a clinically proven protease inhibitor. Cell. 2020;181(2):271–80.e8. DOI: 10.1016/j.cell.2020.02.052

[17] Ni W, Yang X, Yang D, Bao J, Li R, Xiao Y, et al. Role of angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) in COVID-19. Crit Care. 2020;24(1):422. DOI: 10.1186/s13054-020-03120-0

[18] Kakodkar P, Kaka N, Baig MN. A comprehensive literature review on the clinical presentation and management of the pandemic coronavirus disease 2019 (COVID-19). Cureus. 2020;12(4):e7560. DOI: 10.7759/cureus.7560

[19] de Lucena TMC, da Silva Santos AF, de Lima BR, de Albuquerque Borborema ME, de Azevêdo Silva J. Mechanism of inflammatory response in associated comorbidities in COVID-19. Diabetes Metab Syndr. 2020;14(4):597–600. DOI: 10.1016/j.dsx.2020.05.025

[20] Ashique S, Gupta K, Gupta G, Mishra N, Singh SK, Wadhwa S, et al. Vitamin D: A prominent immunomodulator to prevent COVID-19 infection. Int J Rheum Dis. 2023;26(1):13–30. DOI: 10.1111/1756-185X.14477

[21] Cutolo M, Paolino S, Smith V. Evidences for a protective role of vitamin D in COVID-19. RMD Open. 2020;6(3):e001454. DOI: 10.1136/rmdopen-2020-001454

[22] Thangakunam B, Isaac B, John F, Sekar R, Samuel P, Shankar D, et al. Vitamin D deficiency is not related to adverse COVID-19 outcomes. Eur Respir J. 2022;60:840. DOI: 10.1183/13993003.congress-2022.840

[23] Hastie CE, Pell JP, Sattar N. Vitamin D and COVID-19 infection and mortality in UK Biobank. Eur J Nutr. 2021;60:545–8. DOI: 10.1007/s00394-020-02372-4

[24] AlKhafaji D, Al Argan R, Albaker W, Al Elq A, Al-Hariri M, AlSaid A, et al. The impact of vitamin D level on the severity and outcome of hospitalized patients with COVID-19 disease. Int J Gen Med. 2022;15:343–52. DOI: 10.2147/IJGM.S346169

[25] Grant WB, Baggerly CA, Lahore H. Reply: “Vitamin D supplementation in influenza and COVID-19 infections. Comment on: Evidence that vitamin D supplementation could reduce risk of influenza and COVID-19 infections and deaths. Nutrients. 2020;12(6):1620. DOI: 10.3390/nu12061620

[26] Biesalski HK. Vitamin D deficiency and co-morbidities in COVID-19 patients – a fatal relationship? NFS J. 2020;20:10–21. DOI: 10.1016/j.nfs.2020.06.001

[27] Laird E, Rhodes J, Kenny RA. Vitamin D and inflammation: Potential implications for severity of COVID-19. Ir Med J. 2020;113(5):81.

[28] Garg M, Al-Ani A, Mitchell H, Hendy P, Christensen B. Editorial: Low population mortality from COVID-19 in countries south of latitude 35 degrees north-supports vitamin D as a factor determining severity. Authors’ reply. Aliment Pharmacol Ther. 2020;51(12):1438–9. DOI: 10.1111/apt.15796

[29] Ilie PC, Stefanescu S, Smith L. The role of vitamin D in the prevention of coronavirus disease 2019 infection and mortality. Aging Clin Exp Res. 2020;32(7):1195–8. DOI: 10.1007/s40520-020-01570-8

[30] Mbata MK, Hunziker M, Makhdoomi A, Lüthi-Corridori G, Boesing M, Giezendanner S, et al. Is serum 25-hydroxyvitamin D level associated with severity of COVID-19? A retrospective study. J Clin Med. 2023;12(17):5520. DOI: 10.3390/jcm12175520

[31] Chen J, Mei K, Xie L, Yuan P, Ma J, Yu P, et al. Low vitamin D levels do not aggravate COVID-19 risk or death, and vitamin D supplementation does not improve outcomes in hospitalized patients with COVID-19: A meta-analysis and GRADE assessment of cohort studies and RCTs. Nutr J. 2021;20:89. DOI: 10.1186/s12937-021-00744-y

[32] Li Y, Tong CH, Bare LA, Devlin JJ. Assessment of the association of vitamin D level with SARS-CoV-2 seropositivity among working-age adults. JAMA Netw Open. 2021;4(5):e2111634. DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2021.11634

[33] Palacios C, Gonzalez L. Is vitamin D deficiency a major global public health problem? J Steroid Biochem Mol Biol. 2014;144 Pt A:138–45. DOI: 10.1016/j.jsbmb.2013.11.003

[34] Bennouar S, Cherif AB, Kessira A, Bennouar DE, Abdi S. Vitamin D deficiency and low serum calcium as predictors of poor prognosis in patients with severe COVID-19. J Am Coll Nutr. 2021;40(2):104–10. DOI: 10.1080/07315724.2020.1856013

[35] Campi I, Gennari L, Merlotti D, Mingiano C, Frosali A, Giovanelli L, et al. Vitamin D and COVID-19 severity and related mortality: A prospective study in Italy. BMC Infect Dis. 2021;21(1):566. DOI: 10.1186/s12879-021-06281-7

[36] Gao Y, Li T, Han M, Li X, Wu D, Xu Y, et al. Diagnostic utility of clinical laboratory data determinations for patients with severe COVID-19. J Med Virol. 2020;92(7):791–6. DOI: 10.1002/jmv.25770

[37] Henry BM, Aggarwal G, Wong J, Benoit S, Vikse J, Plebani M, et al. Lactate dehydrogenase levels predict coronavirus disease 2019 (COVID-19) severity and mortality: A pooled analysis. Am J Emerg Med. 2020;38(9):1722–6. DOI: 10.1016/j.ajem.2020.05.073

[38] Long H, Nie L, Xiang X, Li H, Zhang X, Fu X, et al. D-dimer and prothrombin time are the significant indicators of severe COVID-19 and poor prognosis. Biomed Res Int. 2020;2020:6159720. DOI: 10.1155/2020/6159720

[39] Taylor L. COVID-19: Vaccination reduces severity and duration of long COVID, study finds. BMJ (Clin Res Ed). 2023;380:491. DOI: 10.1136/bmj.p491  

[40] Aslam J, Rauf Ul Hassan M, Fatima Q, Bashir Hashmi H, Alshahrani MY, Alkhathami AG, et al. Association of disease severity and death outcome with vaccination status of admitted COVID-19 patients in delta period of SARS-COV-2 in mixed variety of vaccine background. Saudi J Biol Sci. 2022;29(7):103329. DOI: 10.1016/j.sjbs.2022.103329

[41] The Moderna COVID-19 (mRNA-1273) vaccine: What you need to know [Internet]. [cited 2024 June 8]. Available from: https://www.who.int/news-room/feature-stories/detail/the-moderna-COVID-19-mrna-1273-vaccine-what-you-need-to-know